các thế cờ tàn

Chiến thắng trước Erigaisi Arjun ở tứ kết Aimchess Rapid hôm 18/10 giúp Magnus Carlsen vô địch Champions Chess Tour 2022 sớm một chặng đấu. Trong trậ Trước khi đi sâu nghiên cứu những thế cờ cụ thể, tôi xin đưa ra 6 nguyên tắc cơ bản của giai đoạn cờ tàn như sau: Các quân cần liên kết và phối hợp liên hoàn. Giữ các quân còn lại trên bàn. Cần phòng thủ chắc, phản công nhanh. Chiếm các trục lộ quan trọng. Sử dụng Để thu phí xe vào nội thành, nhiều thành phố trên thế giới phát triển mạng lưới giao thông công cộng và xây dựng phương án tính phí đa dạng. Nên tránh các loại Tốt này. (dễ bị bắt) Cờ tàn dễ thắng nhất là cờ tàn Tốt. (xem lại số 4 và số 5) Nên dùng Vua để cản đường Tốt thông vì Vua là quân cờ duy nhất không bị Vua bên kia đe dọa. Quân cờ dễ gặp nguy hiểm khi cản Tốt là quân Mã. Flashcard Dạy Trẻ Theo Phương Pháp Glenn Doman – Thế Giới Xung Quanh 3 – Cờ Các Nước Châu Âu, Châu Phi, Châu Mỹ, Châu Đại Dương Bộ thẻ bao gồm 64 thẻ với mặt chính là hình quốc kỳ mỗi nước, mặt sau là tên tương ứng với lá quốc kỳ và thủ đô các nước đó. Site De Rencontre Gratuit Dans Le 89. Tàn cuộc là gì? Các loại tàn cuộc trong cờ vua. Nội dung bài viết chọn nhanh 1. Khái niệm, nhiệm vụ, đặc tính, các nguyên tắc trong tàn cuộc2. Phân loại tàn cuộcThể dục thể thao Khái niệm, nguồn gốc, đặc điểm, chức năngKỹ thuật phát cầu thấp gần, cao sâu cầu lôngKỹ thuật đánh cầu sát lưới và bỏ nhỏ cầu lôngCác bước di chuyển, bước đơn, kép, đệm trong cầu Tàn cuộc kỹ thuật Tàn cuộc chiến thuật, chiến lược3. Phương pháp nghiên cứu tàn cuộc. 1. Khái niệm, nhiệm vụ, đặc tính, các nguyên tắc trong tàn cuộc a. Tàn cuộc là gì? Thế cờ được coi là tàn cuộc khi thế trận trở nên giản đơn hơn, ván cờ chuyển sang giai đoạn quyết định cuối cùng. b. Nhiệm vụ của giai đoạn tàn cuộc Nếu có ưu thế về số quân hoặc thế trận thì phải cố gắng tận dụng để giành phần thắng. Nếu đối phương chiếm ưu thế ấy, thì phải tự vệ thật vững vàng và dẫn ván cờ về kết quả hòa cuối cùng. Nếu phần trung cuộc không phá được thế cân bằng, thì phải cố gắng giành ưu thế ở giai đoạn cuối cùng này. c. Đặc tính của tàn cuộc Trong giai đoạn tàn cuộc Vua cũng trở thành lực lượng tấn công và phòng thủ tích cực do khả năng chiếu hết đã bị giảm tối đa. Do số lượng quân trên bàn cờ ít, nên giá trị của chúng được tăng lên rất nhiều, đặc biệt là các Tốt. Thông thường ở giai đoạn giữa của ván cờ, kế hoạch tác chiến của các đấu thủ được xác định bằng sở thích và tài tưởng tượng của họ, thì ở tàn cuộc chủ yếu kế hoạch được đặt ra từ đặc tính của thế trận, và không phụ thuộc vào sở trường hay phong cách chơi. Mỗi đấu thủ đều phải chọn một biện pháp như nhau, mỗi biện pháp thường là chuẩn mẫu cho từng dạng thế cờ tàn cuộc và chỉ có biện pháp ấy mới dẫn tới thế cờ tàn cuộc, đạt được mục tiêu đã đề Tàn cuộc kỹ thuật Khi 1 đấu thủ nào đó chiếm ưu thế tuyệt đối về lực lượng so với đối phương thì tìm cách kết thúc ván cờ bằng cách chiếu hết, Vua bên yếu tìm cách chống đỡ. Chúng ta gọi những thế tàn cuộc này là tàn cuộc kỹ thuật. Nhóm này gồm hầu hết các thế cờ tàn đơn giản như Vua + Hậu chống Vua, Vua + Xe chống Vua… Tàn cuộc chiến thuật – chiến lược Là nhóm gồm hầu hết các thế cờ tàn mà thông thường 1 đấu thủ chưa đủ sức chiếu hết đối phương ngay, cho nên phải tìm cách khác để đánh thắng. Có thể bằng cách dẫn Tốt lên phong cấp, tạo ưu thế về lực lượng để đủ sức chiếu hết đối phương. d. Các nguyên tắc trong tàn cuộc Để có thể dẫn dắt ván đấu có hiệu quả trong giai đoạn này, thì người chơi phải nắm vững và tuân thủ các nguyên tắc cần thiết trong giai đoạn này là Tối ưu hoá vị trí của Vua tích cực hoá Vua trong tàn cuộc. Đẩy mạnh tối đa sự hoạt động của các lực lượng còn lại trên bàn cờ. Tổ chức phối hợp chính xác sự hoạt động của các quân. 2. Phân loại tàn cuộc Dựa vào đặc tính của thế trận, người ta chia tàn cuộc thành hai loại Là tàn cuộc kỹ thuật và tàn cuộc chiến thuật – chiến lược. Tàn cuộc kỹ thuật a. Chiếu hết bằng Xe phương pháp chiếu hết là cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc hoặc cạnh của bàn cờ, buộc Vua đối phương đến lượt đi của mình phải vào thế đối mặt Vua rồi dùng Xe chiếu hết. VD – Ve7, Xa7 – Vh7 Trắng đi trước chiếu hết trong 3 nước 1. Vf7, Vh6 h8 2. Xa5, Vh7 3. Xh5 . b. Chiếu hết bằng Hậu Hậu là quân mạnh nhất có thể cơ động như Xe và Tượng, nên chiếu hết bằng Hậu đơn giản hơn nhiều so với Xe. Phương pháp giống như chiếu hết bằng Xe nhưng phải lưu ý tránh đưa Vua đối phương vào thế “Pat”. VD – Vc6, Hc1 – Vc8 Trắng đi trước chiếu hết trong 2 nước Hf4, Vd8 Hf8 X Cách giải Vd8 X c. Chiếu hết bằng hai tượng Phương pháp chiếu hết là hai Tượng luôn luôn khống chế hai đường chéo sát cạnh nhau tạo thành một hàng rào ngăn cách Vua đối phương. Sau đó cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc của bàn cờ và thực hiện nước chiếu hết. – Hình dưới-Trắng đi trước thắng. – Thực hiện Ta5 Vg1 Vh1 Vg1 . Nếu 1…Vh1 Vg1 + Vh1 . d. Chiếu hết bằng Tượng + Mã Phương pháp chiếu hết Vua bằng Tượng + Mã Là kết hợp Tượng + Mã cùng với Vua dồn Vua đối phương vào một góc bàn cờ có cùng màu với ô Tượng và chỉ có như vậy mới chiếu hết được Vua đối phương. Thực tế thi đấu cho thấy rằng, trong những trường hợp khó khăn nhất việc chiếu hết Vua bằng Tượng + Mã cũng chỉ thực hiện không quá 36 nước. Hình dưới-Trắng đi trước thắng. Thực hiện Th3! Vg1 Vh1 + Vg1 Tàn cuộc chiến thuật, chiến lược a. Cờ tàn Tốt * Vua chống Vua + Tốt Trong thế cờ tàn cuộc loại này thì nhiệm vụ của bên mạnh hơn là thực hiện ưu thế Tốt của mình với mục tiêu chiến lược là đưa Tốt lên phong cấp. Còn bên yếu thì cản trở đối phương thực hiện ý đồ chiến lược đó và cố gắng đưa vào thế “Pat”. Để hiểu được các dạng thế tàn cuộc này, cần nắm vững các quy tắc sau + Quy tắc 1 Thế đối Vua Bên nào chiếm được thế đối Vua thì bên đó có lợi bên có Tốt sẽ thắng cuộc, còn bên không có Tốt sẽ hòa cờ Thế đối Vua là hai Vua đứng đối diện nhau theo hàng ngang, cột dọc, đường chéo; đối Vua gần, Đối Vua xa. – Bên nào chiếm được thế đối Vua thì bên đó có lợi bên có Tốt sẽ thắng cuộc, còn bên không có Tốt sẽ hòa cờ – Xét ví dụ hình dưới Với thế cờ này, mặc dù Trắng đi trước thì kết quả vẫn là hòa bởi vì Đen luôn chiếm được thế đối Chẳng hạn Vc8! Vd8! – Đen chiếm thế đối Vua trước. + Vc8 và “Pat” hòa cờ. + Quy tắc 2 Ô hiệu quả Bên nào chiếm được ô hiệu quả thì bên đó có lợi Ô hiệu quả là ô trước Tốt cách một hàng ngang và hai ô bên cạnh nó. Nếu Tốt dịch chuyển lên phía trước thì ô hiệu quả của nó cũng được tịnh tiến theo. VD – Ve6, f5 – Vf8 Tốt ở vị trí f5, thì ô hiệu quả là e7, f7, g7. Trắng đi trước dùng thế đối Vua chiếm ô hiệu quả và giành thắng lợi. Cụ thể 1. Vf6! Chiếm thế đối Vua Ve8 hoặc Vg8 2. Vg7 – Trắng thắng cuộc vì chiếm được ô hiệu quả. Ngược lại đối với quân đen thì không được để cho đối phương chiếm được ô hiệu quả đó. Thông thường mỗi tốt có 3 ô hiệu quả nhưng Tốt biên chỉ có hai ô hiệu quả Đại đa số các thế cờ tàn cuộc mà chỉ còn lại một Tốt biên, trong khi Vua bên yếu ở vị trí tích cực thì kết quả là hòa cuộc vì bên phòng thủ chỉ lọt vào góc có Tốt tiến lên, để chờ thế “Pat”. + Quy tắc 3 Hình vuông của Tốt Hình vuông của Tốt là một hình vuông được tạo bởi các cạnh, có chiều dài là số ô cờ được tính từ vị trí đứng của tốt đến hàng ngang cuối mà Tốt sắp tiến lên để phong cấp. Nếu Vua đối phương đứng trong hình vuông của Tốt thì cản được Tốt của đối phương.ở đây không tính đến sự hỗ trợ của Vua đối phương và Vua đối phương ở vị trí bất lợi nhất. VD – Vh2, d5 – Vh4 Ở ví dụ trên Bên trắng đi trước sẽ thắng còn nếu bên đen đi trước sẽ hòa vì 1…Vg5. Vì Vua đen đã lọt vào hình vuông của Tốt d5. Quy tắc này có giá trị rất lớn cho người chơi trong việc tiết kiệm được thời gian suy nghĩ, giảm nhẹ được sự tính toán. – Trắng đi trước d6 Vg5, Vua Đen nằm ngoài hình vuông của Tốt , sau Vf6 3. d8/H + và Trắng thắng. – Đen đi trước …Vg5 Vua Đen lọt vào hình vuông của Tốt d5, Vf6 Ve7 hòa cờ. * Các Tốt phong tỏa lẫn nhau Muốn thực hiện tốt thế cờ này phải nắm vững nguyên tắc sau Bên nào có tốt ở trên cao thì bên đó có lợi và phải tấn công Tốt đối phương từ phía sau thông thường bằng Vua. – Hình dưới – Trắng đi trước thì thắng, Đen đi trước thì hoà. – Trắng đi trước Vf6 Vb5 Vc5 Vua Đen bị “hất vai” và Trắng thắng.. – Nếu bên Đen đi trước sẽ bắt được Tốt Trắng, song chỉ đạt được thế cờ hòa vì Vua Trắng chiếm được thế đối Vua d3 ..Vb5 Vc5 Vc4 Vd5 và hòa cờ. * Các Tốt thông ở khác cánh Trong thế trận tàn cuộc này, điều cần thiết hơn cả là phải tính thật chính xác xem nên đẩy Tốt lên phong cấp hay đưa Vua ra cản Tốt đối phương. Vd – Va2, b3 – Vh8, h7. Trong trường hợp này nếu bên trắng đi trước sẽ thắng 1. b4. Tốt trắng sẽ xuống phong cấp được vì Vua đen không lọt được vào hình vuông của Tốt b4, b8, f8, f4. Nếu bên đen đi trước 1. Vg7 thì vua đen đã kịp thời lọt vào hình vuông của tốt và sau khi 2. b2 h5!. Đen thắng cuộc dễ dàng vì Vua trắng không lọt được và hình vuông của Tốt đen. * Cờ tàn có nhiều Tốt Với loại tàn cuộc này, điều quan trọng là vị trí quân Vua và đặc tính của các quân Tốt trong từng thế trận một. * Tạo Tốt thông Tốt thông trong tàn cuộc chiếm một vi trí đặc biệt quan trọng . Trong trường hợp không có ưu thế Tốt, có nghĩa là khi thế trận hai bên cân bằng về số lượng Tốt, muốn tạo Tốt thông phương pháp thông dụng và hiệu quả hơn cả là thí một hoặc nhiều quân Tốt để tạo ra Tốt thông, tiến lên phong cấp. Tuy số lượng Tốt sẽ giảm đi nhưng bù lại chất lượng cao của các tốt còn lại chính là yếu tố quyết định. VD – Vg2, a5, b5, c5. – Vg4, a7,b7,c7 Trong trường hợp này bên trắng đi trước sẽ dễ dàng thắng cuộc. Vì Vua đen đứng quá xa các Tốt. Trắng có thể tấn công bằng cách đột phá Tốt. 1. b6 cb ba 3. c6 sau đó sẽ có một tốt tiến lên phong cấp Trong trường hợp trên bên trắng hi sinh hai Tốt nhưng bù lại có thể phong được Hậu. *Mã chống Tốt Ở đây mã có nhiệm vụ phải ngăn chặn không cho Tốt xuống phong cấp bằng cách chiếm lĩnh một ô nào đó trên đường tiến của Tốt để đạt được thế cờ hoà. VD – Vd5, b7 – Vd3, Md7. Trong trường hợp này Mã đen không bao giờ bị Vua trắng dồn ép 1. Vc6 Mb8+ 2. Vc7 Ma6 3. Vb6 Mb8. Nên thế cờ trên sẽ hoà. Nhưng nếu là Tốt biên thì Mã đen sẽ dễ dàng bị tiêu diệt nếu Vua đen không thể hỗ trợ kịp thời. Trong các thế trận Vua và Mã chống Vua + tốt thì cần thiết phải có sự phối hợp ăn ý giữa chúng. Nghĩa là phải phân định rõ trách nhiệm phòng thủ của từng quân cờ. Mã phải chiếm ô tiếp theo trên đường đi của tốt còn Vua thì tiến gần tới Tốt và tiêu diệt nó. Trong trường hợp bên Đen không có quân Mã, dù Trắng đi trước thì vẫn hoà. 1. Vc6 Vc8 Vb8 Va8 và hoà. Trong trường hợp này, Mã không thể cản trở Tốt tiến xuống phong cấp mà lại gây trở ngại cho Vua mình. Dĩ nhiên đây là thế trận hiếm xảy ra, nó cho chúng ta thấy rằng đối với Mã thì Tốt biên rất nguy hiểm. – Ngoài Tốt biên ra, bất kỳ Tốt khác dù đã tiến tới gần hàng ngang gần cuối, Mã vẫn có thể ngăn chặn một cách dễ dàng nếu kiểm soát được ô tiếp theo trên đường đi của Tốt. – Hình dưới Trắng đi trước hoà. – Ở ví dụ này, Mã Đen không bao giờ bị Vua Trắng dồn ép. Mã sẽ cơ động xung quanh 3 ô c8, a6, – Thực hiện 1. Vc6 Mb8+ Ma6+ 3. Vb6 Mb8 Mc6+ và hòa cờ. b. Cờ tàn Tượng *VD Tượng chống Tốt Tượng là loại quân có tầm đánh xa, từ ô tận cùng góc này bàn cờ sang ô tận cùng góc đối diện. Đặc điểm ấy cho phép Tượng dễ dàng đối phó chống tốt đối phương, dù ở bất kì nơi nào chăng nữa, Tượng chỉ cần kiểm soát một trong những điểm trên đường đi của Tốt. Nếu đối phương còn nhiều Tốt thì muốn ngăn chặn chúng, Tượng phải phối hợp hoạt động chặt chẽ ăn ý với Vua. Nếu đối phương còn nhiều quân Tốt bảo vệ nhau, thì bên tự vệ phải đặt nhiệm vụ hàng đầu là không cho chúng cơ động. – Ví dụ hình trên, các quân Trắng đang hoạt động với mức độ tích cực cao nhất. Vua đang tấn công điểm yếu duy nhất của bên Đen là ô d5 và Tượng khống chế đường chéo a8 – h1 không cho phép đối phương tiến hành biện pháp tấn công nào cả. Dù bên Đen đi trước thì kết quả vẫn là hoà. 1…Vd6 Ve6 và hoà. c. Cờ tàn Xe *VD Xe chống Tốt Xe và Vua có thể chiếu hết Vua đối phương. Vì thế, điều quan trọng ở đây là phải làm sao chống lại Tốt của đối phương. Thông thường Xe chống Tốt thì Xe thắng, thậm chí Vua bên mạnh còn cách xa Tốt nhưng kịp thời tiến lại gần Tốt khi cần thiết. Với loại tàn cuộc này cần ghi nhớ các quy tắc sau Nếu Tốt còn chưa qua đường giới tuyến và Vua còn tụt lại phía sau Tốt, thì bên mạnh chỉ cần dùng Vua cắt đường đi của Vua yếu trên hàng ngang là thắng cuộc. Còn nếu Tốt đã vượt qua đường giới tuyến rồi thì kết quả vẫn phải phụ thuộc vào vị trí các quân Vua và Tốt. Như vậy cờ tàn loại này thì nhân tố quyết định là Vua có kịp thời hỗ trợ cho Xe hay không ? – Hình trên – Đen đi trước và Trắng thắng. – Nếu không có Vua hỗ trợ và kèm cặp thì bên Đen không dám đẩy Tốt lên phía trước vì nó dễ bị mất. 1…b4 b3 b2 và Trắng thắng. – Nếu Vua Đen dìu Tốt lên thì Vua Trắng kịp thời tiến lại gần Tốt hỗ trợ Xe tiêu diệt Tốt đối Va5 Va4 b4 b3 và Trắng thắng. – Còn nếu Tốt đã vượt qua đường giới tuyến rồi thì kết quả vẫn phải phụ thuộc vào vị trí các quân Vua và Tốt. – Hình trên-Trắng đi trước thắng. – Vua Trắng có nhiệm vụ phải tiến lại gần Tốt Đen. Nếu chơi Vd6 Vc4! b3 Vc3 b2 và bên Trắng không thành công trong việc thực hiện mục tiêu. – Cách đánh đúng đắn duy nhất chỉ có thể như sau Vb7! dù bên Đen có xoay sở ra sao, thì cuối cùng Vua Trắng vẫn đuổi kịp Tốt Đen. 1….Vc4 b3 Vc3 b2 và Trắng thắng. d. Cờ tàn Hậu VD * Hậu chống Tốt Hậu là quân cờ mạnh nhất có khả năng phối hợp với Vua chiếu hết Vua đối phương. Muốn thắng lợi trong dạng tàn cuộc loại này phải dùng Hậu chặn Tốt. Trong trường hợp đối phương chỉ còn một Tốt ở ngưỡng của ô phong cấp mà Vua bên mạnh ở vị trí bất lợi quyền đi trước thuộc về bên có Hậu. Bên có Hậu muốn thắng cuộc chỉ cần nắm được nguyên tắc “tam giác định mạng” nguyên lý là dùng Hậu chiếu Vua, đe dọa bắt Tốt buộc đối phương phải đưa Vua vào vị trí phong cấp của Tốt, lợi dụng lúc đó Vua bên mạnh tiến sát lại gần Tốt hỗ trợ cho Hậu tiêu diệt Tốt đối phương. VD – Vb8, Hd8 – Ve2, d2. Ở trường hợp này một mình Hậu không thể ngăn được Tốt, Vì vậy muốn thắng cuộc Vua trắng phải đến giúp đỡ kịp thời cho Hậu 1. He8+ Vf2 2. Ha4 Ve2 3. Hc4 + Vf2 4. Hd3 ! Ve1 Vd1. Bên trắng đã buộc đen chiếm ô trước mặt Tốt và bắt đầu chuyển Vua lại gần phía Tốt họ sẽ lặp đi lặp lại cách cơ động như vậy nhiều lần cho tới khi Vua trắng đến sát Tốt đen thì thôi. Ba ô cờ c3, d1, e3 tạo thành ba đỉnh của một hình “tam giác định mạng”. – Hình trên-Trắng đi trước thắng. – Muốn thắng lợi, trước tiên Trắng phải tiêu diệt Tốt đối phương, sau đó kết hợp Vua và Hậu chiếu hết Vua đối phương. Vấn đề là một mình Hậu không thể tiêu diệt được Tốt. Để đạt được điều đó thì Vua Trắng phải đến giúp đỡ cho Hậu. – Thực hiện Vf2 Ve1 Vd1 Vc1 Vd1 Ve1 Vd1 Vc1 Vb1 – Tốt cũng chỉ có thể chống lại Hậu trong trường hợp đó là các Tốt trên cột “a”, “c”, “f”, “h” cách hàng ngang phong cấp một hàng và đang được Vua mình dìu dắt, đồng thời lúc này Vua đối phương đang ở xa. Hình trên – Trắng đi trước hoà. – Ở ví dụ này, Vua Trắng đang ở xa Tốt Đen nên nó có thể kịp thời đến hỗ trợ cho Hậu tiêu diệt Tốt hay không. – Thực hiện Hd8+ Vc1 Vb1 Va1!. Bây giờ Trắng phải chơi như thế nào? Bắt Tốt thì sẽ hòa cờ – “Pat”. Cho nên bên Trắng không thể thắng nổi. e. Cờ tàn có nhiều Tốt – Với tàn cuộc loại này, thì điều quan trọng là vị trí quân Vua và đặc tính của các quân Tốt trong từng thế trận. – Cuộc tấn công của đối phương làm cho bên Trắng khó chiến thắng. Bên Đen có thể đánh thẳng vào Tốt e3, Để đi tới thắng cuộc, Vua Trắng phải cơ động khôn khéo. Ví dụ – Trắng đi trước thắng. – Thực hiện Vd3 Vd7 f4 Ve6 ! và Trắng thắng. – Thông thường trong các điều kiện ngang nhau, ưu thế quyết định về thế trận liên hoàn là sự có mặt các Tốt thông tiến xa, hoặc có khả năng tạo ra chúng. Kế hoạch chơi là đẩy Tốt thông này lên để đánh lạc hướng Vua đối phương, đồng thời dùng Vua mình đột phá vào hàng ngũ đối phương để tiêu diệt Tốt. – Ví dụ Trắng đi trước thắng. Tốt a2 là quân Tốt thông cách xa nên nó tỏ ra nguy hiểm hơn Tốt thông c4 của Đen. Sau khi buộc phải đổi các quân Tốt ấy, Vua Đen thì ở xa, còn Vua Trắng lại rất gần các quân Tốt Đen ở cánh Vua. Thực hiện Va3 Va2 Vb2 Vc2 Vd2 Ve2 Vf2 Vg2 và Trắng thắng. 3. Phương pháp nghiên cứu tàn cuộc. Theo lý thuyết Cờ Vua hiện đại thì quá trình học tập, nghiên cứu tàn cuộc có thể chia ra làm 2 hướng chính Quá trình bổ sung kiến thức tàn cuộc và hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc. Hai hướng nghiên cứu trên có quan hệ mật thiết với nhau, nâng cao định hướng này có tác dụng nâng cao định hướng khác. Song thực tế phải tiến hành nghiên cứu chúng một cách riêng biệt. a. Quá trình bổ sung kiến thức tàn cuộc. Quá trình này phải được tiến hành một cách một cách liên tục và có hệ thống các dạng thức tàn cuộc khác nhau. Tuần tự nghiên cứu tàn cuộc thường bắt đầu bằng tàn cuộc Tốt, Tàn cuộc Mã, tàn cuộc Tượng, tàn cuộc Xe, tàn cuộc Hậu và cuối cùng là tàn cuộc phối hợp. Tất cả các thế cờ tàn có thể chia ra làm hai nhóm Nhóm các thế cờ tàn “chính xác“ đã có những phân tích, đánh giá và phương pháp chơi cụ thể và nhóm các thế cờ tàn “có vấn đề“ cần sự nổ lực sáng tạo, tìm ra các nước đi tốt nhất qua việc tính toán các thế biến. – Có thể nghiên cứu lý luận tàn cuộc thông qua việc nghiên cứu 1 số lượng lớn các thế cờ “chính xác”. Trên thực tế thì điều này rất ít xảy ra. Thông thường các VĐV Cờ Vua phải thi đấu với các thế cờ tàn “có vấn đề”. Điều này đòi hỏi họ phải nghiên cứu các quy tắc chơi, các đòn thế và 1 số thủ pháp điển hình trong đánh giá tình thế. – Những kiến thức chung trong tàn cuộc có thể nghiên cứu qua tài liệu, sách vở Cờ vua hoặc trong các bài phân tích, bình luận của các VĐV. Làm việc với một số lượng đầy đủ các tư liệu, VĐV Cờ Vua sẽ rút ra được những kết luận hữu ích. Những quy tắc, các đòn thế, các ý tưởng đã chọn lựa và tập hợp nhất thiết phải đưa vào “thử nghiệm” – kiểm tra trong thực tiễn. b. Hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc. Để hoàn thiện kỹ năng thực hành tàn cuộc, cần phải nghiên cứu những vấn đề chung nhất, các tình thế điển hình, các vấn đề về chiến lược như Làm thế nào để tích cực hoá vị trí của Vua, tính hợp lý trong đổi quân. đặc biệt quan trọng là việc cảm nhận “linh hồn” của giai đoạn này, xây dựng trạng thái ổn định tâm lý khi thi đấu…. Một số thế cờ tàn cuộc đơn giản 1. Trắng đi trước chiếu hết trong hai nước Vf1, Me5 Vh1, Tg1, ` Cách giải 1. Mg4, Th2 2. Mf2 X 2. Trắng đi trước chiếu hết trong 3 nước – Vh6, M b5,f5 . – Vh8, f6 Cách giai Mfe7, f5 2. Md6, f4 3. Mf7X 3. Chiếu hết trong 3 nước – Vf5, T d5-f6 , h5 – Vh7, h6, c5 Cách giải 1. Tc3, c4 Vf6, Vh8 X 4. Chiếu hết trong hai nước Vc1, He8, Mf5 Vc3 Cách giải1. Ha4, Vd3 Hc2 X 5. Chiếu hết trong ba nước – Vd5, Ma8, c7, f7 – Vd7 Cách giải 1. f8/X , Ve7 2. c8/X, Vd7 3. Xc7 X 6. Chiếu hết trong hai nước – Va7, Hg4, d2 – Va5, a4, b5, h4 Cách giải 1. Hh3! … ~ Vb4 2. Hc3 X 7. Chiếu hết trong hai nước – Ve3, He6, Mg2, Td1 – Vg5, h7 Cách giải Mh4 ! 1. … h6 2. He7 X 1…Vh4 2. Hg4 X 1…h5 2. Mf3 ! X 8. Chiếu hết trong hai nước – Vf7, Hg6, Mb4, Tc6 – Ve5, c7, f5 Cách giải Hg1. 1. …Vf4 2. Md3 X 1.…f4 2. Hc5 X 1… Vd6 2. Hd4 X 9. Chiếu hết trong hai nước – Ve1, Ha2, Th7, M f5- h3 – Ve4, c6 Cách giải Tg8! 1…Vf5 2. He6 X 1…Vd3 2. Hc4 X 1… Vf3 2. He2 X 1….c5 2. Hd5 X 10. Chiếu hết trong bốn nước – Va5, Ta8, c7 – Va7 Cách giải Vb5, Va8 Vc6, Va7 c8/X, Va6 Xa8 X 11. Chiếu hết trong hai nước – Vb6, Hg2, Te4, Tb8, Md6, g5 – Ve5 Cách giải He2! có 3 trường hợp xảy ra Trường hợp 1 Trường hợp 2 Trường hợp 3 1. He2, Vf4 1. He2, Ve6 1. He2, Vd4 2. Mf7 X. 2. Mb5 X. 2. Tc6 X. Như bạn đã biết, một ván đấu cờ tướng được hình thành qua 3 giai đoạn Khai, Trung và Tàn cuộc. Phần khởi đầu là giai đoạn xuất quân Khai cuộc đây là điểm để đôi bên bố trí lực lượng vào các vị trí cần thiết, tiếp đến là phần vận dụng những nước đi sáng tạo, để từng bước tạo ưu thế Trung cuộc và sau cùng, khai thác, mở rộng các lợi thế kể trên để kết thúc ván đấu Tàn cuộc. Tàn cuộc thực dụng là những thế cờ căn bản được rút ra từ thực tiễn các trận đấu. Loại này khi được đưa vào sách, người ta thường loại bỏ những quân không cần thiết, vì sự hiện diện của chúng có thể làm thay đổi kết quả thế cờ. Mục tiêu duy nhất của loại tàn cuộc thực dụng là cho các tay cờ những nguyên tắc tổng quát dễ nhớ để họ có thể tìm thấy lối đi trong vài thế cờ căn bản. Như vậy, người chơi cờ dễ học được không sợ nhầm lẫn nếu thế cờ đưa đến tình trạng hòa hay thắng và họ sẽ học được những phương pháp dễ nhất và an toàn nhất dễ đạt được kết quả trên. Nếu tàn cuộc thực dụng có một số cách giải khác nhau, điều đó không phải là một lỗi lầm, vì việc này sẽ giúp cho các tay cờ dễ dàng phát huy óc sáng tạo hơn. Trong cờ tướng tàn cuộc thực dụng, thường được chia làm hai loại cơ bản Loại thứ nhất gọi là tàn cuộc theo nguyên tắc, tức là dựa theo lực lượng tương quan giữa hai bên và vị trí tương đối các quân cờ mà kết thúc ván cờ có thể thắng hoặc hòa cờ. Cụ thể như đơn Xe hòa Sĩ Tượng toàn, Xe hòa Pháo song Sĩ, Xe Pháo tất thắng Xe khuyết Sĩ Tượng, Pháo Sĩ thắng song Sĩ Loại thứ 2 không theo nguyên tắc, tức tương quan về lực lượng cân bằng nhưng vị trí các quân không thuận lợi, các quân không được liên kết chặt chẽ với nhau. Sự xáo trộn những vị trí trong tuyến phồn thủ, lực lượng tản mác, chưa liên kết chặt chẽ vv… đề từ đó, đối phương có thể tận dụng, khai thác triệt để các điểm yếu. Từ đó mà có thể giành chiến thắng và được gọi là “Diệu xảo công sát“ Nhằm mục đích với các bạn yêu cờ những đòn phối hợp đầy nghệ thuật ở thể loại kể trên cũng như góp phần phổ biến những tài liệu chuyên cờ giúp các bạn yêu thích bộ môn có thể khắc phục những gì còn thiếu sót của mình cũng như nâng cao trình độ chuyên môn. Cờ tàn MãĐơn mã khéo thắng đơn tượngĐơn mã khéo thắng đơn tốtCờ tàn mã tốtMã tốt thấp thắng sĩ toàn tượng khuyếtMã tốt cao khéo thắng tượng sĩ bềnCờ tàn pháo tốtPháo tốt thắng sĩ tượng bềnSong pháo tốt sĩ tượng thắng đơn mã tốt sĩ tượng bềnCờ tàn mã pháoMã pháo song sĩ thắng mã tượng bềnMã pháo sĩ tượng bền thắng pháo sĩ tượng bềnCờ tàn mã pháo tốtMã pháo tốt thắng song pháo sĩ bềnMã pháo song tốt thắng song pháo sĩ tượng bềnCờ tàn xeĐơn xe thắng sĩ tượng bềnĐơn xe khéo thắng song mãCờ tàn xe tốtXe tốt tượng thắng 2 tốt sĩ tượng bềnXe tốt song sĩ khéo thắng xe mã song tượngCờ tàn xe mãXe mã song sĩ, thắng xe sĩ tượng bềnXe Mã Đơn Khuyết Sĩ Khéo Thắng Pháo Song Tốt Sĩ Tượng BềnCờ tàn xe mã tốtXe Mã Tốt Sĩ Tượng Bền Thắng Xe Tâm Tốt Sĩ Tượng BềnXe mã tốt khéo thắng xe pháo song sĩCờ tàn xe pháo Xe pháo thắng đơn xeXe pháo khéo thắng xe đơn sĩCờ tàn xe pháo tốtXe Pháo Tốt Sĩ Tượng Bền Thắng Xe PháoXe Pháo Tốt Sĩ Tượng Bền Khéo Thắng Xe Mã Tốt Sĩ Tượng BềnCờ tàn song xeSong Xe Song Sĩ Khó Thắng Xe Mã đơn sĩ tượng bền Cờ tàn Mã Mã là quân cờ tương đối linh hoạt khi về tàn cuộc nếu biết vận dụng sức mạnh khá lớn khi có thể công nhiều hướng khác nhau tùy mục đích, dưới đây là một số thề cờ tàn với mã thường gặp nhất. Đơn mã khéo thắng đơn tượng Đây là thế khi quân tượng và quân tướng nằm vị trí tương đối bất lợi do vậy có thể thắng được Quân mã cố gắng đuổi bắt và hạn chế bước di chuyển của quân tượng, cho vậy có thể chiếu bí hạn chế tầm chi chuyển cung tướng và dành chiến thắng Đơn mã khéo thắng đơn tốt Sức mạnh của Mã có thể thắng được 1 Sĩ, nhưng không thể thắng được 1 Tốt. Cục này là do Tốt Đen chưa vượt sông, vị trí của quân Mã khá Tốt mà có thể khéo thắng. Nước cờ đầu tiên nếu mã đỏ vội chiếu rút mà định ăn tốt sẽ dẫn đến kết cục hòa cờ khi quân mã bị tướng đen kẹt mặt tướng. bởi vậy mã 9 tấn 8 là nước đi chính xác nhất. Nước cờ 3 Thoái Mã cấm Tốt vượt sông hà, là nước then chốt để giành phần thắng. Và như hình cờ đến cuối đỏ chiếu bắt tốt, ván cờ kết thúc với phần thắng về bên đỏ. Cờ tàn mã tốt Quân mã với tốt kết hợp có thể tạo thế công rát tuy nhiên tùy từng trường hợp mà có thể thắng được. Dưới đây là một số ví dụ điển hình trong thế tàn cuộc với mã tốt này. Mã tốt thấp thắng sĩ toàn tượng khuyết Tướng và Tốt chia nhau chiếm đường sườn nách lộ 4, lộ 6, là bí quyết để thắng khéo trong ván này. Rồi dùng Mã chiếu Tướng, Đỏ thắng. Mã tốt cao khéo thắng tượng sĩ bền Hình thế thông thường. Mã và Tốt trên cao khó thắng Sĩ Tượng bền. Cục này do vị trí của Tướng và song Tượng không được tốt, hình thành bại cục. Đây là thế điển hình mình trích dẫn Nước đầu tiên Tiến Mã chiếu Tướng, khiến cho con Tướng của bên mình có thể tạo ra tác dụng phong tỏa, là một nước cờ chính xác. Nước cờ 12 Phải tránh ăn Sĩ, do có thể trói Mã thành hòa. Nước 22 Đến đây thế cờ đưa về mã tốt thấp thắng sĩ bền tượng khuyết, những nước tiếp theo sẽ là T4-5 cuối cùng đỏ thắng. Cờ tàn pháo tốt Cờ tàn Pháo, Tốt còn đứng trên có nhiều khả năng thắng đối phương Sĩ Tượng bền. Phương pháp đánh thắng có mấy điểm cần nhớ Tiến Tốt xuống phải thật thận trọng để nhắm bắt cho được Sĩ, Tượng đối phương; Dùng Tốt đổi cặp Tượng để rồi 1 Pháo thắng 2 Sĩ; Phải biết sử dụng Tướng chiếm lấy lộ 4 hoặc 6 để trợ công. Đương nhiên bên Pháo, Tốt phải còn ít nhất 1 Sĩ, 1 Tượng để làm ngòi, nếu không thì chẳng dễ gì thắng. Đây là 1 hình cờ thường gặp trong thi đấu. Pháo tốt thắng sĩ tượng bền Pháo Tốt Cao khi chiếm được ưu thế, không nhất định cần phải có sự hỗ trợ của Sĩ song Tượng. điển hình trong thế cờ dưới Song pháo tốt sĩ tượng thắng đơn mã tốt sĩ tượng bền Song Pháo, Tốt có Sĩ Tượng, công thủ toàn diện và cần phải tránh đổi quân, có thể chiến thắng Mã Tốt Sĩ tượng bền. Nước cờ 10 Tiến Pháo nhắm vào Tướng Đen, là nước then chốt để giành phần thắng. Nếu Đỏ đổi thành Nước 12 Bên Đỏ cần phải giữ lại sĩ, bởi vì không những nó hỗ trợ Pháo tiến công, đồng thời lại có thể phòng thủ ở phía sau. Nước 18 Vận dụng song Pháo chiếu Tướng, tiêu diệt con Tốt qua sông hà. Như vậy, bên Đỏ khó thủ hòa được. Nước 21 Nước hay. đến đây, đã chắc chắn thắng. Nếu bên Đen đi tiếp Tiếp theo bên Đen chỉ có nước đi kết thúc ván cờ với phần thắng nghiêng về bên đỏ. Cờ tàn mã pháo Thế này tương đối phức tạp bởi còn những quân di chuyển linh hoạt không như cờ tàn với quân tốt, tương đối dễ đoán nước đi và phương hướng tấn công. Mã pháo song sĩ thắng mã tượng bền Cần phải tránh đổi quân tương đương Mã hoặc Pháo đổi lấy Mã-ND, nghĩ cách lợi dụng Tướng Đỏ phá tượng để giành phần thắng. Nước cờ đầu tướng đen có thể bình 4 hoặc bình 6, cuối cùng chọn bình 6 để ra kết quả như trên. Mã pháo sĩ tượng bền thắng pháo sĩ tượng bền Cục này do vị trí của con Tướng Đên tương đối kém, mã, Pháo bên đỏ mới có cơ hội giành phần thắng. Nếu như đến lượt đen đi T6/1, sẽ thành Hòa cục. Nước cờ tuyệt diệu Dùng Pháo đánh Sĩ là nước chính xác. Nếu Mã thì P5-4, thí Pháo đổi quân, sẽ thành Hòa cục nước cờ 7 Cờ tàn mã pháo tốt Uy lực của mã pháo và tốt về cuối trận kết hợp thấy được sức công phá mãnh liệt của những quân cờ này Mã pháo tốt thắng song pháo sĩ bền Do phối hợp binh chủng đúng cách mà dễ dàng phát huy sức mạnh, trong quá trình thực chiến, Mã Pháo Tốt có Sĩ Tượng có thể thắng song Pháo song Sĩ. Nước cờ 5 Đỏ cũng có thể đi T7-6, rồi P9-6 phá Sĩ. Nước 9 Tướng Đen chiếm trung lộ trước, là một loại chiến thuật cơ bản để giành chiến thắng trong cờ tàn. Nước 18 Đánh Pháo ăn được quân, chắc chắn thắng. Nếu bên Đen đi tiếp T6-5. Cuối cùng ăn được Pháo, Đỏ thắng. Mã pháo song tốt thắng song pháo sĩ tượng bền Cờ tàn xe Quân xe là quân có sức mạnh nhất trong cờ tướng, thường trong giao chiến mọi người sẽ cố gắng giữ xe nhằm cuối trận phát huy uy lực của nó. Trừ một số trường hợp nhằm sát cục thí xe ra, tương đối ít người chơi cờ sử dụng quân xe để đánh cược. Bạn quan sát sức mạnh của quân xe qua từng ván cờ dưới đây Đơn xe thắng sĩ tượng bền Sức mạnh của 1 Xe, vốn khó thắng Sĩ Tượng bền. Nhưng vị trí của Tướng và Sĩ Tượng nếu như không tốt, bên có 1 Xe vẫn có cơ hội có thể giành được phần thắng. Nước chính Xác. sau khi dụ bên Đen bay tượng sẽ ảnh hưởng đến sự phòng ngự hàng đáy, nếu như Đỏ đổi thành X4-8 đen sẽ tướng 4 thoái 1 khi đó thế cờ sẽ về thế cờ hòa. Đơn xe khéo thắng song mã Nước cờ 2 Tiến Xe kiềm chế song Mã, là một nước then chốt để giành phần thắng. Nước cờ 3 Đen tướng 5 bình 4, nếu đi tướng 6 bình 6, khi đó đỏ sẽ xe 3 tiến 1, buộc đen tướng 6 bình 5 và càng nhanh thua. Cuối cùng Bên Đen không còn nước ứng phó, đành đầu hàng. Cờ tàn xe tốt Quân xe và tốt về cuối trận uy lực khá mạnh, bởi vậy cách đánh tương đối đơn giản, mọi người thường coi tốt qua sông không khác gì xe bởi vậy quân này về cuối trận tương đối hữu dụng. Xe tốt tượng thắng 2 tốt sĩ tượng bền Lợi dụng việc quân tượng khó giữ khi xe tốt tấn công, tiếp đến sử dụng xe chiếu bắt 1 quân tốt coi như điểm mấu chốt ván cờ được giải quyết. Xe tốt song sĩ khéo thắng xe mã song tượng Tranh được vùng đất chiến lược ở trung lộ, mới có thể khéo thắng trong tình thế này. Nước cờ 2 Tốt 5 bình 4, Tốt đáy phát huy sức mạnh, và có thể do đó rút ăn mã, là một nước then chốt để giành phần thắng. Cờ tàn xe mã Về cuối trận, xe với mã kết hợp là mạnh nhất do pháo cuối trận rất ít ngòi do vậy, sự linh động của mã tiện cho việc tấn công hơn. Xe mã song sĩ, thắng xe sĩ tượng bền Sử dụng Xe, Mã đánh vào cánh trái của đối phương, phá Sĩ giành phần thắng. Xe Mã Đơn Khuyết Sĩ Khéo Thắng Pháo Song Tốt Sĩ Tượng Bền Nước cờ 2 đỏ đi xe 1 bình 6, nước đi tinh tế. Do sau khi chiếu tướng, sự phòng ngự của song Sĩ bên đen sẽ bị chậm mất một bước. Cờ tàn xe mã tốt Xe Mã Tốt Sĩ Tượng Bền Thắng Xe Tâm Tốt Sĩ Tượng Bền Sức mạnh của 3 Tốt bên Đen bị phân tán, không có cách gì ứng phó được sự tiến công của Xe Mã Tốt, cuối cùng khó thủ hòa. Xe mã tốt khéo thắng xe pháo song sĩ Cờ tàn xe pháo Xe pháo thắng đơn xe Xe, Pháo không có Sĩ Tượng cần phải chiếm được trung lộ, mới có thể chiến thắng 1 Xe. Loại này tổng cộng giới thiệu 2 cục. Đây là cơ hội đánh duy nhất có thể thắng được. Khéo léo lợi dụng Tướng Đen làm ngòi Pháo. Nước cờ 3 Xe Đỏ chiếm được trung lộ, đã nắm chắc phần thắng. Xe pháo khéo thắng xe đơn sĩ Đây là một hình thế khéo thắng; Sĩ đáy cánh trái của bên Đen nếu như là Sĩ trên cao ở cánh phải, thì Xe Pháo mặc dù chiếm trung lộ, cũng khó công phá. Đợi 1 nước Nếu bên Đen không di động Tướng mà đi X6/2. Sau khi phá Sĩ Đáy, hình thành cục diện Xe Pháo chiếm trung lộ chắc chắn thắng 1 Xe. Cờ tàn xe pháo tốt Mấy cục cờ dưới đây đều là hình thế thường thấy trong thực chiến, bên nào chiếm được ưu thế, điều quan trọng để giành chiến thắng là phải công thủ toàn diện, tuần tự tiến dần từng bước, phá tan sự phòng ngự của đối phương. Xe Pháo Tốt Sĩ Tượng Bền Thắng Xe Pháo Nước cờ đầu Xuất Tướng hỗ trợ tiến công, là một nước then chốt để giành phần thắng. Như vậy, có thể ép Xe Đen phải thoái thủ, có lợi cho con Tốt của bên mình xông thẳng về phía trước. Xe Pháo Tốt Sĩ Tượng Bền Khéo Thắng Xe Mã Tốt Sĩ Tượng Bền Đoạt Xe, tróc tử Tốt, hình thành cục diện 1 Xe thắng Mã Song tượng. Đỏ thắng! Cờ tàn song xe Mấu chốt của việc này là sử dụng tướng để trợ công nhằm phá tan sĩ tượng để giành chiến thắng. Song Xe Song Sĩ Khó Thắng Xe Mã đơn sĩ tượng bền Mã Đen như chiếm được vị trí Tốt, công thêm sức mạnh của Xe, song tượng, sẽ có thể không bị thua song Xe. Nước cờ 2 đen đi tướng 5 bình 6, cần phải xuất Tướng, nếu không thì song Xe chém Sĩ, Đỏ thắng. Đến cuối Mã đứng ở vị trí Tượng giữa để bảo vệ Sĩ, dùng Xe bảo vệ song Tượng, song Xe của bên Đỏ không có cách gì có thể thắng được. Hãy bắt đầu tính đến tàn cuộc ngay từ giai đoạn trung cuộc. Để khi đổi quân đưa về hình có lợi. Khi hai bên đổi quân thì thường sẽ có một bên có lợi hơn bên còn lại. Rõ ràng. Vua là một quân cờ khá mạnh. Khoảng bằng một quân nhẹ. Nếu hơn một hay hai Tốt, hãy đổi quân chứ không đổi Tốt. Nếu kém một hay hai Tốt, hãy đổi Tốt chứ không đổi quân. cờ tàn Tốt thì hơn một hay hai Tốt dễ thắng hơn hẳn là khi còn quân Nếu đang ưu thế thì đừng để tất cả những quân Tốt còn lại ở cùng một cánh. Như kiểu tàn cuộc Tượng khác màu hơn hai Tốt, hai Tốt càng xa nhau thì càng khó phòng thủ Có một Tốt thông xa thì đã có một nửa cơ hội giành chiến thắng. Thực ra cũng tùy Có Tốt thông thì cần đẩy lên càng nhanh càng Tốt. Tốt chồng, Tốt cô lập, Tốt bị cản đều là Tốt yếu. Nên tránh các loại Tốt này. dễ bị bắt Cờ tàn dễ thắng nhất là cờ tàn Tốt. xem lại số 4 và số 5 Nên dùng Vua để cản đường Tốt thông vì Vua là quân cờ duy nhất không bị Vua bên kia đe dọa. Quân cờ dễ gặp nguy hiểm khi cản Tốt là quân Mã. Bạn nào từng đánh cờ tàn Mã chống Tốt sẽ hiểu điều này. Cặp Tượng mạnh hơn đáng kể so với Tượng Mã. Tượng Mã có cách đi khác nhau nên rất khó phối hợp, không bù trừ cho nhau như cặp Tượng. Tượng mạnh hơn Mã trong hầu hết trường hợp, trừ những hình cờ mà Tốt tương đối kín. Tượng không nhảy qua đầu được như Mã Đừng đặt Tốt vào ô cùng màu với Tượng của mình. Vì lúc đó Tượng sẽ thành Tượng xấu Tàn cuộc dễ hòa nhất là tàn cuộc Tượng khác màu. Kể cả có hơn hai Tốt thì trên 50% số trường hợp là hình cờ hòa. Nên đưa Xe đứng đằng sau Tốt thông của mình. Để dễ đẩy Tốt lên Việc đưa Xe lên hàng ngang thứ 7 của đối phương đáng giá bằng một Tốt. Tức là bỏ một Tốt để đưa được Xe lên hàng Tốt của đối thủ là một sự đánh đổi xứng đáng. Không phải cờ tàn Xe nào cũng hòa. Kể cả có bằng Tốt Luôn tiềm ẩn đòn chiếu vĩnh viễn trong cờ tàn Hậu. Hậu điên Mỗi nước đi trong tàn cuộc đều có ý nghĩa quyết định đến cục diện của cả ván cờ. Đang thắng có thể chuyển thành thua ngay. Thế 182 Thế 181 Thế 180 Thế 175 Thế 173 Thế 172 Thế 171 Thế 170 Thế 169 Tương Quân Quải Ấn Thế 168 Song Phi Hồ Điệp Thế 167 Tiểu Xa Mã Thế 166 Trích từ Tàn Đồng Linh Lệ Tập Thế 165 Thế 164 Thế 163 Khổng Minh Tá Tiễn Thế 162 Thế 161 Thế 158 Thế 157 Thế 155 Thế 154 Thế 153 Thế 152 Thế 151 Xem tiếp Trong thế giới cờ tướng, các kỳ thủ thường sáng tạo ra nhiều hình thức chơi đa dạng, thỏa mãn bản thân trong con đường nâng cao kỳ nghệ. Một trong số biến thể cờ tướng xuất hiện sớm và phát triển mạnh mẽ đến hôm nay có thể kể đến bộ môn Cờ Thế, Cờ Thế Cờ Tướng Cờ Tàn Cờ Tướng, Cờ Thế Giang Hồ, Cờ Tàn Thực Dụng… Nhiều người biết đến cờ thế, nhưng không biết rằng cờ thế là một loại trong Cờ tàn. Chính cái gốc cờ Tàn mà nhiều biến thể hơn đã ra đời. Trong cờ tàn có 2 loại chính loại nghệ thuật và loại thực dụng. Mặc dù chúng rất giống nhau nhưng xem xét kỹ về hình thức lẫn mục tiêu thì chúng rất giống nhau. Chính vì thế, có thể nói cờ tàn nghệ thuật và cờ tàn thực dụng tuy hai mà một, quan hệ khăng khít. Cờ tàn thực dụng là những thế cờ được rút ra từ trong thực tiễn trong các trận đấu, tìm ra nguyên tắc tổng quát để áp dụng khi chơi cờ. Hình thức của nó thường đơn giản, ít quân và không có cạm bẫy gì sâu sắc. Còn cờ tàn nghệ thuật thường gọi nôm na là cờ thế được người ta nghiên cứu ra nhằm thưởng thức, và gây kinh ngạc cho người giải qua những đòn phối hợp diệu kỳ. Được người ta đặt ra nên hình thức của nó thường có vẻ vô lý. Tuy nhiên giữa hai loại cờ này cũng có một ranh giới rõ ràng như vậy. Trong nhiều thế cờ tàn nghệ thuật, sau khi một bên đã thực hiện các đòn phối hợp cứu nguy, tạo tình huống mới, thế cờ bây giờ mới gọi là thế cờ tàn thực dụng. Ai nắm được bí quyết sẽ có được thắng lợi cuối cùng. Cho nên cũng phải nói rõ cờ tàn nghệ thuật và cờ tàn thực dụng là khác nhau nhưng lại có mối quan hệ đôi khi quan hệ rất khăng khít. Ngoài ra còn có một thể loại cờ thế giang hồ Như đã nói ở trên cờ tàn nghệ thuật là cờ thế. Nhưng có nhiều ván cờ thế mà trình độ nghệ thuật khá cao hoặc rất cao được những người mê cờ bày ra cuộc kiếm tiền. Đó là cờ thế giang hồ. Những ván cờ thế này thường có nhiều cạm bẫy tinh vi, nếu như chỉ lướt qua rất khó để phát hiện. những ván cờ thế giang hồ thường không phải chỉ những ván cờ có trình độ nghệ thuật cao mà còn chỉ những ván cờ chưa hoàn chỉnh hoặc thậm chí là không nghệ thuật. Đó là những ván mang tính chất gạ gẫm những người mê cờ trình độ còn yếu. Những ván cờ này có những sai sót hoặc sửa đổi, thêm thắt, lai tạo, khiến bên phá thế dù giỏi mấy cũng thua! Phần sau sẽ trình bày rõ hơn về vấn đề này. Cái hay, cái đẹp của cờ tàn nghệ thuật – hay còn gọi là cờ thế Nếu mục đích của cờ tàn nghệ thuật chỉ phô diễn một vẻ đẹp, tạo bất ngờ, lý thú, để có những đòn phối hợp độc đáo, những nước điều quân lạ lùng, thì có phải là cờ thế nghệ thuật không có tác dụng thực tế như loại cờ tàn thực dụng? Hoàn toàn không phải như vậy? Những người sáng tạo ra cờ tàn nghệ thuật là cho người ta thưởng thức nhưng đồng thời nó mang cho người xem nhiều bài học bổ ích. Đó là Nó rèn luyện cho người chơi có khả năng phân tích các thế biến, đánh giá các tình huống sau một chuỗi nước đi của cả hai bên. Những người chơi cờ giỏi đều có khả năng phân tích 3-4 thế biến với 5-7 nước đi trong mỗi biến, thậm chí có người tính được 9-10 nước đi. Nhờ rèn luyện khả năng này nên họ thích phân tích, đánh giá các tình huống rất nhanh chóng và có thể ra quyết định ngay được nước đi trong các thế cờ phức tạp. Nó tập luyện trực giác nhạy bén, chỉ thoáng nhìn có thể phát hiện ngay các cạm bẫy của đối phương hoặc các đòn đánh phối hợp cần phải thực hiện. Có thể nói người chơi cờ nào cũng cần rèn luyện trực giác mà trực giác ngày càng nhạy bén, càng giúp cho họ phân tích nhanh chóng. Đây là một yếu tố để nâng cao trình độ. Trong cờ tàn nghệ thuật, có nhiều đòn phối hợp. Người chơi phải phát hiện và trình diễn các đòn phối hợp này theo đúng ý đồ của người sáng tác. Qua nghiên cứu, học tập nhiều kiểu đánh phối hợp, người chơi có thể vận dụng vào các ván đấu cờ bàn, tức là cũng biết cách bố trí quân, biết tranh thủ thời cơ đối phương sơ hở, tạo một tình huống giống như ván cờ thế nào đó để thực hiện đòn đánh phối hợp. Những người chơi cờ giỏi là biết cách vận dụng những đòn đánh đúng các tình huống này. Cờ tàn nghệ thuật có nhiều điểm giống nhau như chơi cờ bàn ở giai đoạn trung cuộc và tàn cuộc. Học tập chơi cờ tàn nghệ thuật sẽ có nhiều kiến thức bổ ích khi chơi cờ bàn, đặc biệt là nâng cao trinh độ trung cuộc và tàn cuộc rất rõ.

các thế cờ tàn